YARATAYLIK, YASHNATAYLIK

Odatda biz bahorni uyg‘onish, yasharish, yashnatish fasli, deb ta’riflaymiz. Menga qolsa, bu so‘zlar yoniga katta harflar bilan YARATISH so‘zini ham yozib qo‘ygan bo‘lardim. Aslida ham shunday. Ko‘klamni intiqlik bilan kutgan dehqon dalasidan beri kelmaydi. Erni mehr bilan ekishga tayyorlaydi, sara ko‘chatlar, sifatli urug‘ ekish taraddudini ko‘radi. Ayniqsa, bog‘bonlarning qo‘li-qo‘liga tegmay qoladi. Hosili mo‘l va sifatli, to‘yimli bo‘lsin, deb daraxtlarga qaraydi, butaydi, shakl beradi, tagini yumshatadi. Zararkunandalardan asrash choralarini ko‘radi.

Buginamas, tanu-joni sog‘, yuragida o‘t chaqnagan inson borki, ko‘klamda o‘z hududi, atrof-muhitning chiroyiga chiroy qo‘shish, obod qilish haqida jon koyitadi. Bunday xayrli ishni me’yori bilan amalga oshirishda O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining [Navro‘z] bayrami munosabati bilan mamlakatimizda “Obodonlashtirish va ko‘kalamzorlashtirish oyligi” o‘tkazish to‘g‘risidagi qarori ayni muddao bo‘ldi. Qarorda obodonlashtirish bilan birga yangi bog‘-rog‘lar barpo etishga alohida e’tibor berilgan va bu vazifalarning bajarilishini ta’minlashda mahalla oqsoqollari, faollariga alohida mas’uliyat yuklatilgan.

Shreder nomli bog‘dorchilik, tokchilik va vinochilik ilmiy-ishlab chiqarish birlashmasi har yildagidek, bu yil ham o‘z burchiga sadoqat bilan yondoshib, joylarga ekish uchun 3 million 900 ming tup sara mevali, 2,5 million tup uzum, 8 million tup gul, ko‘plab manzarali daraxt ko‘chatlarini yetkazib berdi.

Juda ko‘p tumanlar, xo‘jaliklar vaqt va imkoniyatdan unumli foydalangan holda, hukumatimiz qarorini hayotga tatbiq etib, ko‘chat ekish, obodonlashtirish ishlariga jiddiy kirishdilar. Ayniqsa, Zangiota, Toshkent, Parkent tumanlarida olib borilayotgan ishlar maqtovga sazovordir. Chinoz tumanida ham katta xayrli va savobli ishga qo‘l urildi. Gap shundaki, tumanga tegishli hududning Sirdaryo bo‘ylari tashlandiq, chakalakzorga aylanib qolgan yerlar bekor yotardi. Ana shu yerdan umum manfaati yo‘lida foydalanishga qaror qilindi. Bu yerlarni tozalab, tekislab, katta bog‘, oromgohga aylantirishga kirishildi va shu maqsadda 80 ming tup ko‘chat keltirildi. Bu ko‘chatlarning 50 ming donasi mevali, qolganlari esa manzarali daraxtlardir. Hozirgi kunda bu hududda ko‘chat ekish ishlari qizg‘in davom etmoqda.

Parkent tumanida esa katta maydonda “Onalar va bolalar bog‘i” barpo etilmoqda. Bunday ishlar boshqa hududlarda, tumanlarda ham amalga oshirilmoqda. Maqsad shu – kelgusida har bir tuman o‘zining mehnatkashlari hordiq chiqarib, ko‘ngil yozib, dam oladigan sayilgohiga, istirohat bog‘iga ega bo‘lsin!

Ko‘chat ekish bu katta ishning boshlanishi, xolos. Sir emas, ekilgan ko‘chatga 2–3 yilgacha qaralmasa, suv va ozuqasiga e’tibor berilmasa, qancha mehnat va mablag‘ sarflanmasin, bu daraxtlar qurib qolishi hech gap emas. Afsuski, ayrim joylarda bu masalaga e’tibor berilmaydi. Ko‘chat ekiladiyu, tashlab qo‘yiladi. Oqibatda qarovsiz qolgan bu ko‘chatlar quriydi yoki talon-toroj qilinadi, sindiriladi. Bu g‘oyat achinarli hol. Ayniqsa, yo‘l chekkalari, jamoat tashkilotlari atrofiga ekiladigan ko‘chatlar doimiy nazoratda bo‘lishi shart. Bu muhim vazifani toki o‘sha hududda faoliyat yuritayotgan xo‘jaliklar, tashkilotlar, korxonalar o‘z zimmasiga olmas ekan, maqsadga erishish qiyin bo‘ladi.

Bundan chiqadigan xulosa shu – ko‘kalamzorlashtirish va obodonlashtirish ishlariga mavsumiy ish deb qarash yaramaydi. Bu ishlar butun yil davom etadigan jarayondir.

Bu yilgi [Navro‘z] arafasida “Ekosan” jamg‘armasi olib borayotgan ishlar ham ibratlidir. Jamg‘armaning tashabbusi bilan [Mahmud Mirzayev] nomli mukofot tashkil etildi. Mukofot yilning yakunida kim, qaysi tashkilot, korxona, xo‘jalik qancha yerga ko‘chat ekkanligi, uning tutib ketishini qay darajada ta’minlaganligi va bog‘-rog‘larni kengaytirganligiga qarab beriladi. Yana bir muhim masala: yangi bog‘-rog‘lar tashkil etish bilan bir qatorda ilgari barpo etilgan bog‘larga qarashni ham unutmaslik va har jihatdan yaxshilash muhimdir. “Ekosan” jamg‘armasi tomonidan amalga oshirilayotgan yangilik kelgusida, albatta, o‘zining ijobiy samarasini beradi.