Oʻzbekston qurilishlar oʻlkasi

Xalqimiz 1979 yilni $$Sovetlar mamlakati$$ni gullab-yashnatish sohasidagi shonli ishlar bilan faxrlangan holda kuzatib qoldilar. Oʻninchi besh yillikning toʻrtinchi yili mamlakatimiz iqtisodiy qudratini yanada yuksaltirish, sanoat va qishloq xoʻjaligini tinmay rivojlantirish, fan va texnikani muvaffaqiyatli taraqqiy ettirish, madaniyatni gullab -yashnatish yili sifatidatarixga kiradi.
1980 yil -besh yillikning yakunlovchi yili boshlandi. Uning vazifalari $$KPSS Markaziy Komiteti$$ning 1979 yil noyabr plenumi , $$SSSR Oliy Soveti$$ning sessiyasi tomonidan aniq belgilab berildi.<<Kelgusi yil, -deb ta’kidladi oʻrtoq [L I Brejnov] Plenumda soʻzlagan nutqida,-shu besh yillikning yakunlovchi yiligina boʻlib qolmay, shu bilan birga navbatdagi besh yillikka asos boʻladigan baza hamdir . Bu partiya XXVI s’zdagi aktiv tayorgarlik koʻriladigan yildir. Bajarilgan ishlarga baho berishda va 1980 yilgi vazifalargaxuddi shunday pozitsiyalardan turib yondashish kerak>>.
Respublikamiz xalq xoʻjaligining oʻtgan yilgi ish yakunlari va bu yilgi vazifalar $$Oʻzbekiston Kompartiyasi Markaziy Komiteti$$ning XV plenimu va $$Oʻzbekiston SSR Oliy Soveti$$ning sesiyasi tomonidan koʻrib chiqildi va tasdiqlandi.
Respublika ekonomikasini rivojlantirish va uning samaradorligini oshirish koʻp jihatdan kapital qurilishga boʻgʻliqdir.Binokorlarimizning Respublika iqtisodiy potensialini oshirishga qoʻshadigan hissasi yildan -yilga ortib bormoqda.1979 yilda 5 milliard soʻmlik asosiy fondlar foydalanishga topshirildi. $$Oʻzbekiston metalllurgiya kombinati$$da elektr yordamida poʻlat eritish ishlab chiqarishi, $$Samarqand superfosfat va Olmaliq ximiya zavodlari$$ da fosforli mineral oʻgitlar ishlab chiqaruvchi quvvatlar, fargʻnada tiriasetilsellyuloza va defoliantlar , $$Navoiyda katoran$$ , $$Muborak gazni qayta ishlash zavodi$$da yangi quvvatlar, $$Guliston yoʻgʻ ekstraksiya zavodi$$. $$Buxoro non zavodi$$ va boshqa quvvatlar foydalanishga topshirildi. Qishloq xoʻjaligi oborotiga salkam 100 ming gektar yangi sugʻoriladigan erlar qo;shildi.
Gidroquruvchilar ham jiddiy muvaffaqiyatlarni qoʻga kiritdilar. Tuyamoʻyin gidrouzekida Amudaryoning jilovlanishi xalqli ravishda tarixiy voqea boʻlib hisoblandi. BU bilan ulkan darnoning quyi qismdagi erlarni suv bilan muttasil ta’minlash imkoniyati yaratildi.
Uy joy qurilish, maorif fan, va madaniyat va sogʻliqni saqlash, kommunal va maishiy ahamiyatga ega boʻlgan muassasalar qurilishi sohasida ham anchagina yutuqlar qoʻga kiritildi. Oʻtgan yili mablagʻ bilan ta’minlashning barcha manbalari hisobiga umumiy maydoni 5,2 million kvadrat metrdan ortiq uy- joylar , 106 ming oʻrinli maktablar, 34,5 ming oʻrinli bolalar bogʻchalari va yaslilari, koʻplab sogʻliqni saqlash , madaniy va maishiy ob’ektlar bunyod etildi.
Ot’gan yillarda qurilishda brigada pudrati asosidagi xoʻjalik hisobi usuli oʻzining samaradorligini isbotladi. Brigadalarning xoʻjalik hisobida ishlashga koʻchirilishi kuch va resurslarni markazlashtirish , tugalanmagan qurilishlar hajmini kamaytirishga imkon beryapti. Xoʻjalik hisobining joriy etilishi ijodiy tashabuskorlikning ortishi, sosialistik musobaqaning rivojlanishiga muvafaqiyatli ta’sir koʻrsatiyapti , davlat va har bir binokorning manfaatlarini uygʻunlashtirishga yordam bermoqda. Oʻtgan yili Respublika qurilish tashkilotlarida xoʻjalik hisobi asosida 3,5 mingdan ziyod birigada ishladi, ular barcha qurilish -montaj ishlari umimiy hajmining 40 prosentdan ortigʻrogʻini bajardilar.Respublika binokorlari orasida qoloqlarsiz ishlash vatanparvarlik harakati, sverdlovslik binokorlarning besh yillik topshirigʻini kam sonli ishcjilar bilan ado etish pochini va boshqa tashabbuslar keng yoyildi.
Binokor va montajchilar kollektivlarning koʻpchiligi oʻtgan yilgi planlar va qabul qilingan sosialistik majburiyatlarni muvaffaqiyatli ado etib, oʻz soʻzlarining ustidan chiqdilar.
$$KPSS Markaziy komiteti$$ va $$SSSR Ministrlar Soveti$$ning “Planlashtirishni yaxshilash va xoʻjalik mexanizmining ishlab chiqarish samaradorligi hamda ish sifatini oshirihsga ta’sirini kuchaytirish toʻgʻrisida”gi qarori Respublika binokorlari mehnat aktivlarini oshirib yubordi. Bu qaror ekonomikaning barcha boʻgʻinlarida yuksak pirovard natijalarga erishish, jamiyatning oʻsib borayotgan ehtiyojlarini toʻlaroq qondirishga da’vat etadi.
Respublikamizda qurilishlar koʻp uning koʻlami kenga. Oʻtgan yili qilqingan ishlar katta boʻldi. Agar ishga tushuruvchi barcha obyektlarni tezroq foydalanishga topshirish uchun barcha rezervlardan foydalanilganda binkorlikdagi muvaffaqiyatlarimiz bundan ham salmoqliroq boʻlishi mumkin edi. Koʻpgina obyektlarda qurilishmuddatlari choʻzilib ketmoqda msblsgʻ va resusrslarning sochib yuborilishiga yoʻl qoʻyilmoqda. Natijada tugallanlagan qurilishlar hajmi koʻpaymoqda. Qator ministrlik va muassasalar boʻyicha esa tugallanmagan qurlilishlar hajmi koʻzda tutilgan normadan ortib ketmoqda. Bu qurilish va montaj tshkilotlarining bir meyorda ishlashi yil davomida obyektlarning bir ma’romda foydalanishga topshirishga halal bermoqda.
1980 yil KPSS XXV siyezdi qarorlarini, oʻninchi bejs yillik topshitiqlarini siyezdning xalq farovonligini oshirish yuzasidan belgialagan programmasini amlaga oshirish yana bir muhim bosqich boʻladi. Bu yil oʻninchi bedh yillikning tugallvchi yil boʻlsii bilan birga oʻn birinchi besh yillikning boshlanishi uchun yaxshi asos ham yaratadi. 1980 yil planning oʻziga xos xususiyati shundan iboratki, u xalq xoʻjaligi yetakchi tarmoqlarining, shu jumladan kapital qurilishining tez sur’atlar bilan rivojlanishini koʻzda tutadi.
Pul bilan ta’minlashning barcha manbalari hisobiga 5 milliard 214 million soʻmlik, 1979 yilgi darajadagi 3 protsent koʻp kapital mablagʻ sarflanadi. Kapital mablagʻlardan yanada samaraliroq foydalanish maqsadida mablagʻlarning ishga tushiriladigan obyektlarga tushirilishi yangi qurilishlar sonini cheklash, ish suratini iloji boricha tezlashtirish nazarda tutiladi. Ishga tushiriladigan kompelkslarga ajratilgan mablagʻlar 1979 yilii ajratilgan barcha kapital mablagʻlarning 51 prosenti oʻrniga 59 prosentini tashkil qiladi.
Respublika xalq xoʻjaliginig oʻsib borayotgan ehtiyojlarini qodnirish uchun yoqilgʻi-energetika kompleksi bundan buyon ham zarur sur’atlar bilan rivojlantirib boriladi. Bu yil $$Sirdaryo GRES$$ida toʻqqizinchi energloblok va $$Gʻazalkent GES$$ida dastlabki energo blokni ishga tushurish, 3200 megavatt quvvatga ega boʻlgan $$Tollimarjon GRES$$i qurilishida tayyorgarlik ishlarini boshlab yuborish koʻzda tutuladi. Angren koʻmir razrezini rekonstruksiya qilish davom ettiriladi, yangi yuqori voltli elektr uzatish tarmoqlari, nefteprotlar va gazoprovodlar foydalanishga topshiriladi.
Qora va rangli mettallurgiya ishlab chiqarishda mahsulot tayyorlash oʻtgan yilga nisbatan ancha koʻpayadi. $$Oʻzbekiston metallurgiya kombinati$$da elektr yordamida poʻlat eristish kompleksining ikkinchi navbati qurilishi tugallanladi, prokat stani inshooti qurilishi boshlab yuboriladi. $$Olmaliq kon metallurgiya kombinati$$da va $$Oʻzbeksiton kyim eriydigan hamda oʻta chidamli metallar kobinati$$da yangi quvvatlar foydalanishga topshiriladi. Jizzax oblastida Uchquloch qoʻrgʻoshinruh koni qurilishi ham davom ettiriladi.
Ilgarigi yillardagi singari buy il ham himiya va neft himiyasi saonati tez sur’atlar bilan rivojlantiriladi. Bu tarmoqda “Navaiazot” birlashmasida niton tolasi, Navoiy elektrohimiya zavodida oʻsimliklarni himoya qilish vositalari ishlab chiqaruvchi quvvatlar foydalanishsga topshiriladi. Bu yil Chirchiqdagi “Elektroximprom” birlashmasida kaprolaktam ishlab chiqarish kompleksi qurilishi tugallanadiva $$Tashkent$$, $$Angren rezina-texnika buyumlari zavodlari$$ qurilishi davom ettiriladi.
Industriyamizning yetakchi tarmogʻi – mashinasozlik va metalni qayta ishlash yanada rivojlantiriladi. Respublikamizning qator mashunasozlik korxonalarini kengaytirish va texnikaviy jihatdan qayta qurollantirish hisobiga yangi quvvatlar foydalanishga topshirliadi. Shuningdek, mineral oʻgʻit sepuvchi mashinalar ishlab chiqaruvchi Jizzax zavodi qurilishi davom ettiriladi.
Xalq istemol buymlari ishlab chiqarishni kengaytirish partiyamizing mehnatkashlar turmush darajasini oshirish yoʻliga mos tarzda planlashtirilgan. $$Namangan oblasti$$dagi $$Pop shahri$$da notoʻqima gazlamalar fabrikasi, $$Buxoro va Andijon toʻqimachilik kombinatlari$$da, $$Margʻilondagi “Atlas” shoyi gazlamalar birlashmasi$$da yangi quvvatlar ishga tushiriladi. Ishlab turgan qator korxonalarni rekonstruksiya qilish, $$Jizzax ipyigirish fabrikasi$$ qurilishini davom ettirish va $$Nukus ip gazlama kombinati$$ qurilishini boshlashga tayyorgarlik koʻrish koʻzda tutiladi.
Bu yilning planida qishloq xoʻjaligi moddiy-texnika bazasini yanada kengaytirish hamda mustahkamlash muhim oʻrin tutadi. Qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarishini rivojlantirishga 1 milliard 900 million soʻm ajratiladi. Bu besh yillik planda koʻzda tutulganidan koʻproqdir. Planda koʻzda tutuilgan 90.5 ming gektar oʻrniga 103.5 ming gektar yangi sugʻoriladigan yerlar oʻzlashtiriladi. Yirik suv omborlari qurilishi, sugʻorilibkelinayotgan yerlarning meliorativ holatininyaxshilash va kapital planirovkadan chiqarish ishlari davom ettiriladi.
Uy-joy va kommunal qurilishi oldingi yillardagi singari keng koʻlamda olib borilaveradi. Bu yil pul bilan ta’minlashning barcha manbalari hisobiga 5 million 471 ming kvadrat metr uy-joy barpo qilinadi. $$Toshkent$$da metropoliten qurilishi davom ettiriladi. Maktablar va maktabgacha bolalar muassasalari, kasalxonalar va poliklinikalar fan va madaniyat muassasalari komunal va maishiy ahamiyatga ega bo;lgan korxonalar tarmogʻi kengaytiriladi.
Kapital qurilishning koʻzda tutilayotgan butun programmasi Respublika xalq xoʻjaligining barcha tarmoqlarini kompleks, dinamik tarzda va proporsional rivojlantirishni nazarda tutadi. Ministrlar va muassasalar, barcha qurilish va montaj tashkilotlari kollektivlari, buyurtmachi korxonalar yangi yilning dastlabki kunlaridan boshlaboq qurilishlarda ishini aniq maromda olib borishlari, sanoat qishloq xoʻjaligi va sotsial ahamiyatga ega boʻlgan obyektlar qurilishkari barcha qatnashchilari ishini mustahkam hamkorlik asosiada tashkil etishlari lozim. Shunga erishish kerakki barcha obyektlarda smena, oʻn kunlik va oylik topshiriqlar soʻzsiz bajariladigan boʻlsin, ish tarmoqm va aralash grafik asosisda olib boriladigan boʻlsin.
Ishlab chiqarishni injinerlik jihatidan puxta tayyorlash va skvoznoy brigade pudratiga butunlay oʻta boorish bu ishning asosi boʻlib qolishi zarur. 1980 yilda shunday usulda uy-joy qurish hajmini 75-80 prosentga, qishloq xoʻjaligida 60-70 va sanoat obyektlari barpo etishda 30 prosentgacha yetkazish lozim. Barcha brigadalari [N. Zlobin] asosida ishlayotgan “Uzbekshaxstroy” tresti kollektivining tajribasini keng yoyishimiz kerak.
Trestlar, boshqarmalar, koʻchma mexanizatsiyalashtirilgan kolonnalar va binokorlik industriyasi korxonalarining har bir kollektivida kadrlarni, ayniqsa brigadirlarni oʻqitish, ularning malakasini oshirish keng yoʻlga qoʻyilishi lozim.
Korxonalar va buyurtmachi tashkilotlarning rahbarlari yangi yilning barcha qurilishlari moliyaviy jihatdan, uskunalar va maxsusu materiallar bilan ta’minlangan boʻlishi haqida gʻamxoʻrlik qilishlari lozim. Ular korxonalarni ishlatuvchi kadrlarni oldindan tayyorlab qoʻyish haqida alohida gʻamxoʻrlik qilishlari kerak. Toki ular qurilish tugallanishi bilanoq uskunalarni montajlash va sozlash ishlarini boshlab yuboradigan, ishning texnologiya rejimi asosida borishini ta’minlashga tayyor turadigan boʻlsinlar.
Partiya komitetlari, boshlangʻich partiya, kasaba soyuz va Komsomol tashkilotlarining burchi qurilishlarda sotsialistik musobaqani sotsialistik majburiyatlarni bajarish uchun kurash harakatini keng quloch yoydirishdan iboratdir. Oblast, Shahar va rayon partiya komitetlarida qurilish boʻyicha tuzilgan shtablarning ishi davom ettirilishi, ular qurilishlarda tashkiliy va boshqa kamchiliklarning oldini olish uchun operativ yordam koʻrsatishlari, xoʻjalik rahbarlariga musobaqadosh kollektivlarning yuksak unum bilan ishlashlariga zarur shart-sharoitlar yaratib berishda koʻmaklashishlari planlashtirilgan hamma obyektlarning belgilangan muddatlarda yuqori sifat bilan topshirilishida bosh-qosh boʻlishlari tugallanmagan qurilishlar sonini kamaytirib borishda tegishli yordam koʻrsatib borishga da’vat etilganlar. KPSS XXV siyezdi tomonidan tez, tejamli va zamonaviy texnika olib boorish haqidagi yuksak samaradorlikka erishish yoʻli respublikamiz barcha quruvchilarning ish normasi boʻlib qolmogʻi lozim.
Bu yil [V.I. Lenin] tavalludining 110 yilligi nishinlanadi. $$KPSS Markaziy Komiteti$$ning noyabr Plenumi minbaridan turib oʻrtoq [L.I. Brejnev] mamlakatimiz barcha mehnatkashlarini 1980 yilni zarbdor ish lenincha ishlash yiliga aylantirishga da’vat etdi. Partiya da’vatiga javoban respublikamiz binokorlar kollektivlari oʻzlarining barcha kuch-quvvatlarini, tajribalarini va gʻayrat-shijoatlarini shonli sanani munosib mehnat sovgʻalari bilan nishonlash, oʻninchi besh yillik topshiriqlarini muvaffaqiyatli bajargan holda yakunlashga safarbar etadilar.