KO‘P QADIM YO‘LLAR

$$Balx$$ga olib boradi, $$Balx$$da Janubiy yo'l ikki tomonga ajralib, biri $$Hindiston$$ga, ikkinchisi G'arb tomon cho'zilgan va $$Marv$$da Shimoliy yo'l bilan tutashgan, Marvdan $$Buyuk ipak yo'li$$ Parfiyaning poytaxti Niso, Eronning Gektomnil, anamiya va Ekbatana (Hamadon) shaharlari orqali Mesopotamiyaga borgan, shu erda Ktesifon va Bag'dod shaharlaridan o'tib, Dajla (Tigr) daryosining o'ng qirg'og'i bo'ylab shimol tomon yo'nalgan va Nisibin hamda Antiohiya (Antokiya) shaharlaridan Damashqqa boradi, bu shahardan tira shahri bilan Quddusga va Misrga etgan. Sharq mamlakatlaridan tashqi savdo uchun ipak, har xil gazlamalar, gilam, oyna, metall, zebu-ziynat buyumlari, qimmatbaho tosh, dorivorlar, Farg'ona vodiysidan ot va tuyalarga ortib, karvon yo'lga tushgan. XV asrdan boshlab buyuk jug'rofik kashfiyotlar dengizlar orqali suv yo'llarining keng yo'lga qo'yilishi natijasida buyuk ipak yo'li o'z ahamiyatini yo'qotdi, $$Buyuk ipak yo'li$$ birmuncha o'z ahamiyatini yo'qotgan bo'lsa-da, lekin uning qadr-qimmati o'tmish tarixda xalqlarning boy madaniy merosi sifatida tarix sahifalarida hamon saqlanib kelmoqda. Jahon jamoatchiligi, ayniqsa $$YUNESKO$$, $$Buyuk ipak yo'li$$ tarixini o'rganishga katta ahamiyat berayotir, jumhuriyatimizmiqyosida ham ipak yo'li tarixini o'rganishga bag'ishlangan ko'plab ekspedisiyalar tashkil etilayotir, $$Buyuk ipak yo'li$$ning $$O‘rta Osiyo$$ bo'ylab o'tgan qismida jumhuriyat Fanlar akademiyasi, $$Madaniyat fondi$$ tashabbusi bilan bir necha ekspedi- tsiyalar katta ilmiy ishlar olib bordilar, Jumhuriyat madaniyat fondi 1989 yilning may oyida ana shunday ikki yirik eksledisiya tashkil etdi, birinchi guruh $$Odessa shahri$$dan boshlanib, o'z tadqiqotlarini Krasnogorskda tugatdi. Ikkinchisi esa sentyabr oyida $$Ashxobod$$dan yo'lga chiqib, $$Orol dengizi$$, $$Dushanbe (Pomir tizma tog'lari$$ orqali), $$Toshkent$$, $$Frunze$$, olma-otadan o'tib ilmiy tadqiqotlarni noyabr oyida tugalladi, $$Jumhuriyat Fanlar akademiyasi$$ tashkil etgan
yirik ekspedisiyada taniqli olim, akademik [Ahmadali Asqarov] boshchiligidagi turli kasb egalari--mutaxassis olimlar, arxeolog, biolog, injener-texniklar qatnashdilar.
Jumhuriyat $$Madaniyat fondi$$ o'tgan yil davomida 6 ta ana shunday ekspedisiya tashkil etdi, bu ekspedisiyalarga etakchi olimlar bilan birga oliy o'quv yurtlarining talabalari hamda maktab o'quvchilari ham faol qatnashdilar. Kelgusida "Buyuk ipak yo'li" yo'nalishi bo'yicha yirik ilmiy-tadqiqotlar, ekspedisiyalar tashkil etish yanada rivojlantiriadi.